Home

 

 Laatste nieuws

 

11 april 2018

Eerste eikenprocessierupsen uit het ei gekomen  

Bericht uitgegeven door het Kenniscentrum Eikenprocessierups op 11 april 2018

Het eikenprocessierupsseizoen is begonnen. De eerste rupsen zijn op 9 april in het insectenstation in Mill, Noord-Brabant, uit het ei gekomen. In de derde of vierde week van mei krijgen ze hun brandharen. Veel rupsen zullen nog ruim anderhalve week moeten wachten op hun voedsel, jonge eikenblaadjes. Uit een diepvriesexperiment is gebleken dat naast eitjes ook rupsen zeer winterhard zijn.

De kou in maart heeft voor enige vertraging in de uitkomst van de eikenprocessierupsen gezorgd. Ze kwamen daardoor niet zoals onze verwachting, opgesteld op 11 maart, in de eerste week van april uit, maar op 9 april. De rupsen vraten zich in de ochtend een weg naar buiten. Binnen twee uur kwamen alle eitjes van het eipakket uit. De rupsen gingen direct in processie naar de eindknop van de twijg. De eipakketjes in het Eikenprocessierupsenstation in Dieverbrug, Drenthe, kwamen op 10 april uit hun ei. Dat betekent dat waarschijnlijk in heel Nederland de eerste eikenprocessierupsen uit het ei gekropen zijn.

Brandharen in tweede helft mei

Op de foto’s van de rupsjes en de film is goed te zien dat de rupsen behaard zijn. Dit zijn echter niet de brandharen. Die krijgen ze pas in het vierde larvestadium. Met de temperatuurverwachting van vandaag verwachten we dat de eerste brandharen pas in de derde of vierde week van mei tevoorschijn komen.

Wachten op verse eikenblaadjes

De rupsen zullen nog even moeten wachten totdat hun voedselbron, eikenblad, beschikbaar komt. Op grond van onze temperatuursomberekeningen verwachten we dat de eerste 5 procent van de zomereiken al op 13 april hun eerste bladeren zullen ontplooien. Rond 21 april zal de helft van de eikenbomen met hun bladontplooiing zijn gestart. De laatste bomen zullen pas in de eerste week van mei in blad komen. De rupsen kunnen het in principe lang volhouden zonder eten. Probleem is wel dat ze langer onbeschermd op de takken moeten verblijven. Het risico om door vogels opgegeten te worden neemt hierdoor toe. De komende periode van eikenbladontplooiing is daarom bepalend voor het moment waarop de rupsen voldoende voedsel hebben om zich te ontwikkelen en te vervellen.

Eitjes en rupsen extreem vorstbestendig 

Eerder toonden we met experimenten aan dat eitjes van eikenprocessierupsen minimumtemperaturen van -17 graden Celsius kunnen overleven. Dit jaar zijn eipakketjes uit Noord-Brabant, Drenthe en Zuid-Holland, en net uitgekomen rupsen twee weken in een diepvries op -22 graden Celsius gestopt. Zodra ze uit de vriezer kwamen, werden ze opgewarmd tot ongeveer 20 graden Celsius. Binnen enkele uren kwamen twee eipakketjes al uit en is wederom vastgesteld dat vorst de overwintering van de rupsen niet beïnvloedt. Misschien nog verrassender was dat ook de kleine rupsjes na het ontdooien gewoon weer tot leven kwamen. De ‘diepvries’rupsen zijn buiten gezet zodat we hun ontwikkeling kunnen volgen. (bekijk het filmpje)  

Diepvries-Eikenprocessierupsen

“Diepvries” eikenprocessierupsen in goede gezondheid op een nog kale eikentak (Bron: Silvia Hellingman)

Tekst: Kenniscentrum Eikenprocessierups: Silvia Hellingman, Biocontrole Onderzoek en Advies; Arnold van Vliet, De Natuurkalender, Wageningen University; Henry Kuppen, Terra Nostra

Foto's: Henry Kuppen (leadfoto: uitkomen van eikenprocessierupsen); Silvia Hellingman

Film: Silvia Hellingman

Bron: www.naturetoday.com

8 oktober 2016

Drie keer zo veel eikenprocessievlinders als vorige record  

Bericht uitgegeven door het Kenniscentrum Eikenprocessierups op zondag 5 oktober 2016

Verspreid over Nederland zijn bijna 60 duizend eikenprocessievlinders gevangen. Een gemiddelde van 34,8 vlinders per val. Vorig jaar lag het gemiddelde op 11,8 vlinders per val en in 2014, het recordjaar tot nu toe op 12,1 per val. De toename komt mogelijk doordat veel vlinders vorig jaar een jaar extra in rust zijn gebleven. Voorjaar 2017 verwachten we extra overlast.

De vangsten zijn dit jaar spectaculair. In Drenthe, Friesland en Groningen is het gemiddelde aantal vlinders per val gestegen van 11,6 naar 34,0 (zie onderstaande figuur). De grootste toename vond plaats in Drenthe. Daar steeg het aantal vlinders per val in een jaar tijd van 12 naar 40 vlinders. Binnen de provincie zijn er wel grote verschillen. In Zuid-West-Midden Drenthe ligt het gemiddelde op 82 vlinders per val. In de vallen aan de noordkant van Drenthe zaten gemiddeld maar 10 vlinders per val. Friesland liet ook een sterke stijging zien van 15 naar 36 vlinders per val. De hoogste gemiddelden in Friesland zitten aan de zuidkant van de provincie. De aantallen dit jaar laten duidelijk zien dat de noordwaartse uitbreiding, die sinds de vestiging van de eikenprocessierups 25 jaar geleden in Nederland gaande is, nog steeds sterk doorgaat en zich zelfs lijkt te versnellen.

Lees hier het hele artikel  

 

19 juli 2015

30 procent meer eikenprocessierupsen in grote delen van het land  

Bericht uitgegeven door het Kenniscentrum Eikenprocessierups op zondag 19 juli 2015

Het aantal eikenprocessierupsen ligt zoals verwacht beduidend hoger dan vorig jaar. Door de recente hoge temperaturen zitten veel nesten nu onder aan de stam en zijn veel verlate nesten door de wind op de grond terecht gekomen. Aangezien op veel plaatsen beperkt en/of niet wordt bestreden, is de kans op contact met brandharen reëel aanwezig, vooral nu in deze tijd veel mensen buiten recreëren. Minder bekend is dat ook honden ernstig letsel kunnen oplopen.

Uit een rondgang langs bedrijven die zich bezig houden met de bestrijding van eikenprocessierupsen blijkt dat in grote delen van het land plaatselijk grote aantallen eikenprocessierupsen voorkomen. We schatten dat de populatie dit jaar gemiddeld 30 procent is toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Er zijn ook plaatsen waar de toename beduidend hoger ligt. De nestvorming is dit jaar later ontstaan dan vorig jaar doordat het voorjaar vorig jaar veel warmer was. In veel nesten zijn de rupsen aan het verpoppen maar nog niet alle nesten zijn al gesloten. De nog actieve rupsen verlaten ’s nachts de nesten om zich te goed te doen aan de bladeren en keren ’s morgens terug naar het nest.

Lees hier het hele artikel  

 

2 april 2015

Veel eikenprocessierupsen verwacht dit jaar  

De eikenprocessierupsen worden dit jaar rond 13 april uit het ei verwacht, net voordat de bladeren aan de eiken komen. Ze zijn daarmee twee weken later dan in 2014. Dat meldt het Kenniscentrum Eikenprocessierups.

Eikenprocessierups

Bij een normale ontwikkeling van de temperatuur zullen de eerste rupsen rond 20 mei brandharen krijgen. De conditie van de rupsen in de eitjes is goed. Er worden, in tegenstelling tot vorig jaar, vrijwel geen lege eitjes aangetroffen. In combinatie met de gunstige uitvliegomstandigheden vorig jaar zijn dit jaar relatief grote aantallen rupsen te verwachten.

 

31 maart 2015

Driemaal zoveel eikenprocessierupsen in Noorden (update)  

Het aantal nesten van eikenprocessierupsen is in het noorden van Nederland in het afgelopen seizoen verdrievoudigd.  

Processie rupsen

Op sommige plekken in Friesland, Groningen, Drenthe en Noordoostpolder zijn zelfs waarschijnlijk vijfmaal zoveel rupsennesten als in 2013.    

Tot dit jaar kwamen eikenprocessierupsen vooral voor in lanen met eiken. In 2014 zijn de beesten echter ook aangetroffen in natuurgebieden met gemengd bos. Zelfs in de Overijsselse Weerribben, waar maar heel weinig eiken staan, zijn nesten gevonden.    

Het Kenniscentrum Eikenprocessierups waarschuwt dat gemeenten niet moeten bezuinigen op de bestrijding van de plaagrups, want voor 2015 wordt een verdere toename voorzien. De rupsen laten brandharen los, die voor veel jeuk, ademhalingsklachten en ontstoken ogen kunnen zorgen. Zowel mensen als dieren hebben er last van. Door: ANP    

De rups, die veel gezondheidsklachten kan veroorzaken, heeft zich in het zuiden van het land niet opvallend verder verspreid. In het midden van het land is sprake van een verdubbeling van het aantal nesten. Alleen Noord-Holland boven Amsterdam lijkt nog plaagrupsvrij. Tot dit jaar kwamen eikenprocessierupsen vooral voor in lanen met eiken. In 2014 zijn de beesten echter ook aangetroffen in natuurgebieden met gemengd bos. Zelfs in de Overijsselse Weerribben, waar maar heel weinig eiken staan, zijn nesten gevonden. Het Kenniscentrum Eikenprocessierups waarschuwt dat gemeenten niet moeten bezuinigen op de bestrijding van de plaagrups, want voor 2015 wordt een verdere toename voorzien. De rupsen laten brandharen los, die voor veel jeuk, ademhalingsklachten en ontstoken ogen kunnen zorgen. Zowel mensen als dieren hebben er last van.  Door: ANP  

Lees hier het hele artikel (via @NUnl)  

 

20 oktober 2014

Driemaal zoveel eikenprocessierupsen in Noorden  

Lees hier het hele artikel (via @NUnl)  

7 juni 2014

Plaatselijk enorm veel eikenprocessierupsen  

Bron: Bericht uitgegeven door het Kenniscentrum Eikenprocessierups op zaterdag 7 juni 2014

Op diverse plaatsen in het land worden uitbraken van eikenprocessierupsen gemeld. Op die plaatsen worden hele ‘dekens’ van rupsen op eikenbomen aangetroffen. Daarnaast wordt een forse toename van eikenprocessierupsen geconstateerd ten opzichte van voorgaande jaren in grensgebieden met België, het westelijke deel van Noord-Brabant, het oostelijke deel van Gelderland en Overijssel, het zuidelijke deel van Utrecht en het westelijke deel van Flevoland. In Groningen, Drenthe en Friesland worden op nieuwe locaties nesten ontdekt. Met de mooie dagen voor de deur is de kans op letsel reëel aanwezig indien men met de brandharen in contact komt. 

De eikenprocessierups is te herkennen aan lange grijze lichaamsharen (dit zijn overigens niet de brandharen), grijze flanken en een zwarte streep op de rug. De rupsen verblijven in nesten op eikenbomen en verplaatsen zich in processie door de boom. De nesten hebben het formaat van een tennisbal en soms van een voetbal. Bij zware aantastingen zijn complete “dekens” van rupsen zichtbaar zoals nu het geval is op diverse plaatsen in Zwolle (zij bijgaande foto). In diverse regio’s wordt dus een flinke toename gezien in het aantal rupsen ten opzichte van voorgaande jaren. Gebieden met een zorgvuldig beheer zien wel een toename van de aantasting maar de situatie is er beter beheersbaar. 

Rupsenprocessie

Eikenprocessierupsuitbraak in Zwolle (foto: Silvia Hellingman)

De spreiding in de ontwikkeling van de rupsen is dit jaar groot. Veel rupsen zijn nu onrustig en aan de wandel. Daarnaast bevinden de rupsen zich ook veelal in nesten. De rupsen hebben inmiddels het stadium bereikt waarop ze honderdduizenden brandharen bezitten. Vooral de rupsen die aan de wandel zijn en bezig zijn met maken van hun nesten vormen daardoor een risico voor mens en dier. Hieronder staan enkele tips om overlast te voorkomen:
  1. Vraag bij activiteiten in de buurt van eikenbomen eerst bij de boomeigenaar of er eikenprocessierupsen in de bomen aanwezig zijn.
  2. Vermijd verblijf binnen het kroongebied van eikenbomen die aangetast zijn door eikenprocessierups.
  3. Zorg dat kinderen en huisdieren niet in de buurt van eikenprocessierupsen verblijven.
  4. Ga vooral niet zelf bestrijden en schakel een professioneel bedrijf in, de gevolgen van een onprofessionele aanpak kunnen veel overlast voor uzelf en uw omgeving veroorzaken.
  5. Meld een aantasting bij uw gemeente.
  6. Bij ernstige allergische reacties, benauwdheid, koorts, en oogproblemen naar aanleiding van blootstelling aan brandharen dient u contact op te nemen met de huisarts. Voor mensen die nooit in contact zijn geweest met de brandharen kan het 8 uur duren voordat allergische reacties ontstaan.
Voor meer informatie over de eikenprocessierups kunt u terecht op www.eikenprocessierups.info. Tekst: Kenniscentrum Eikenprocessierups Foto’s: Silvia Hellingman  

15 april 2014

Ware plaag eikenprocessierups verwacht door zachte winter 

html5 video coding maker by EasyHtml5Video.com v1.8

15 maart 2014

Eitjes eikenprocessierups hebben geen last van warme winter 

Door de uitzonderlijk zachte winter komen de eerste eikenprocessierupsen mogelijk al in de eerste week van april uit het ei. Gemeenten moeten hierdoor in vergelijking met voorgaande jaren eerder met preventieve bestrijding beginnen, temperaturen in de maand april zullen hierin bepalend zijn. De rupsen in de eipakketjes hebben de afgelopen warme winter goed doorstaan. Een verdere uitbreiding van de eikenprocessierups in Nederland lijkt waarschijnlijk....

Lees hier het hele bericht

Bron: Kenniscentrum Eikenprocessierups op donderdag 13 maart 2014

Preventieve Bestrijding?

Zoals uit bovenstaande blijkt wordt de rups dit jaar vroeg verwacht. Door het zachte begin van de lente zullen ook de bomen eerder uitlopen. Reageer daarom tijdig even via het contactformulier op deze website onder vermelding van het aantal bomen en hoogte daarvan dan sturen we u vrijblijvend een offerte toe.

 

15 april 2013

De eikenprocessierups in 2013 

De eerste eikenprocessierupsen zullen door het koude weer naar verwachting pas rond 25 april uit het ei kruipen, drie weken later dan vorig jaar. Daarmee valt het uitkomen gelijk met de verwachte start van de bladontplooiing van de eiken. De eerste overlast wordt vanaf 7 juni verwacht. Dan vervellen ze naar het vierde larvale stadium en krijgen ze de beruchte brandharen.

De temperatuur in maart en april bepaalt in belangrijke mate het moment waarop eikenprocessierupsen uit het ei komen. Maart was dit jaar bijna zes graden kouder dan de zeer warme maart in 2012. Vorig jaar kwamen de eerste eikenprocessierupsen al 5 april uit het ei. De modellen van het Kenniscentrum Eikenprocessierups geven aan dat de eerste eieren dit jaar rond 25 april zullen uitkomen. Hiermee is de achterstand die de rupsen hebben vergelijkbaar met de overige ontwikkeling in de natuur. De uitkomst loopt hiermee mooi synchroon met het uitlopen van de eiken. De natuurverwachting op Natuurkalender.nl geeft aan dat op 28 april vijf procent van de zomereiken beginnen met het ontplooien van hun bladeren. Het malse blad komt daarmee op het juiste moment beschikbaar voor de jonge rupsen.

Eikenprocessierupsen vanaf 10 maart 2013 buiten en ondanks kou, droogte en geen voedsel op 11 april nog steeds in leven (foto: Silvia Hellingman)

Geen last van kou in afgelopen maanden?

Het geeft niet als de rupsen iets eerder uit het ei komen dan dat er bladeren aan de bomen zitten. In het Proefstation Eikenprocessierups zijn ruim een maand geleden (10 maart) al opgekweekte eikenprocessierupsen losgelaten en die hebben veel te verduren gekregen: temperaturen ver onder nul graden, droogte en aanhoudende ijzige wind uit het oosten. De rupsen zijn echter nog steeds in leven (zie foto). Dit bevestigt dat de rupsen tegen een stootje kunnen. De eitjes zijn overigens goed de winter doorgekomen en hebben geen last gehad van de koude omstandigheden.

Overlast vanaf 7 juni?

Eikenprocessierupsen hebben al haren zodra ze uit het ei komen. Dit zijn niet de beruchte brandharen. De brandharen verschijnen pas na een paar vervellingen, als ze in het vierde larvale stadium zitten. We verwachten nu dat ze pas rond 7 juni in dit stadium komen en voor overlast gaan zorgen. Dat is ook het moment waarop ze de karakteristieke nesten in de bomen gaan maken. Vanaf dat moment zullen de rupsen ook opgemerkt worden door het publiek.

Preventieve Bestrijding?

Zoals uit bovenstaande blijkt hebben we dit jaar slechts 5 weken de tijd om preventief te bestrijden, hierdoor kunnen we slechts een beperkt aantal opdrachten aannemen, reageer daarom tijdig even via het contactformulier op deze website onder vermelding van het aantal bomen en hoogte daarvan dan sturen we u vrijblijvend een offerte toe.

 

21 april 2012

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft onlangs  de resultaten van een onderzoek gepubliceerd omtrent een juridisch handvat in relatie tot het toezicht op de overlast veroorzaakt door de eikenprocessierups, alsmede de bestrijding daarvan. Hieruit blijkt o.a. dat boom- en terreineigenaren verplicht zijn de eikenprocessierups actief te bestrijden.

Gebruik deze link voor meer informatie: http://www.vwa.nl/onderwerpen/plantenziekten-en-plagen/dossier/eikenprocessierups/juridische-aspecten.

Het onderzoek naar de juridische aspecten van bestrijding heeft aan het licht gebracht dat er ten aanzien van de plaatsen waar het biologische bestrijdingsmiddel gebruikt mag worden mogelijke belemmeringen kunnen ontstaan bij bestrijding op particuliere terreinen. Om dit te voorkomen gaan wij er in 2012 vanuit dat uw opdracht voor bestrijding op uw eigen terrein inhoudt dat U uw terrein gedurende de korte periode van de bestrijding tot openbaar en publiekelijk toegankelijk terrein verklaart.

Naar verwachting is In 2013 de regelgeving hierop aangepast en zullen er geen belemmeringen zijn voor de bestrijding op particuliere terreinen.

11 maart 2012

2011 was voor de processierupsbestrijding een slecht jaar. Het goede voorjaar met extreem hoge temperaturen resulteerde in een snellere ontwikkeling van de rupsen waardoor het aantal dagen dat preventief bestreden kon worden drastisch daalde. Bovendien waren de rupsen groter en sterker dan voorgaande jaren.

Bij de telling van de eikenprocessierupsvlinder in augustus door de vlinderstichting bleek dan ook een toename van 20% te zijn t.o.v. 2010 en zelfs een verdubbeling t.o.v. 2009!!!!.

De verwachting is dan ook dat in 2012 een duidelijke toename van de eikenprocessierups te zien zal zijn.

Door de vele verzoeken starten we in 2012 weer met het verwijderen van nesten en restanten. Gezien het werken op grote hoogte, het gebruik van beschermende kleding en extra mankracht blijft dit een duurdere optie dan preventief bestrijden, bovendien kunnen nesten boven de 12,5 meter door ons niet verwijderd worden.

In 2011 zijn er proeven genomen met een nieuw bestrijdingsmiddel welke door de huid van de rups dringt, het probleem blijft echter om het bestrijdingsmiddel in de toppen van de bomen te krijgen waar de rupsen zich in het beginstadium, het meest kwetsbare moment, bevinden. Al 8 jaar gebruiken wij Xantari wg, een biologisch bestrijdingsmiddel. En op basis van onze goede ervaringen met dit middel blijven we dit dan ook gebruiken.

Wilt u dit jaar (weer) gebruik maken van onze diensten, reageer dan even via het contactformulier op deze website onder vermelding van het aantal bomen en hoogte daarvan dan sturen we u vrijblijvend een offerte toe.