Nieuws

hier vind je onze selectie uit het nieuws rondom de eikenprocessierups

Natuurlijke bestrijding

juli 2021

Plaagdruk processierups gemiddeld gehalveerd, regionaal nog grote variatie

bron: Nature Today
Auteur: Kenniscentrum processierups 

16-JUL-2021 - We zitten in de piek van de overlastperiode van de eikenprocessierups. Dit jaar hebben gemeenten bij 17% van ruim 109 duizend geïnventariseerde eiken eikenprocessierupsen aangetroffen. Dat is ongeveer de helft van het aantal van vorig jaar. De plaagdruk varieert wel sterk tussen gemeenten. Ruim een op de vijf gemeenten meldt dat in meer dan 50% van de eiken processierupsen worden aangetroffen.

In het piekjaar 2019 werden landelijk in 55 procent van de eikenbomen die niet preventief bespoten waren, eikenprocessierupsen aangetroffen. Vorig jaar lag het aantal met 30 procent al beduidend lager. Dit jaar zien we op basis van een eerste en voorlopige analyse bijna een halvering van de plaagdruk en blijkt in 17 procent van de eiken eikenprocessierupsen te zitten. Dit blijkt uit een inventarisatie van het Kenniscentrum Eikenprocessierups.

Gemeenten hebben ook van bijna 95 duizend eiken die preventief bespoten zijn met een bacteriepreparaat de mate van besmetting doorgegeven. In 8 procent van deze bomen zat minimaal één nest. Vorig jaar lag dit op 13 procent. (redactie: In preventief behandelde bomen door Pro6 Rupsbestrijding zijn tot op heden slechts in 1,2 % van de bomen kleine nestjes aangetroffen !)
 
Lees hier het hele artikel  op https://www.naturetoday.com

Rupsen op boom

mei 2021

Nog niet eerder zo’n late ontwikkeling eikenprocessierups

bron: Nature Today
auteur: Kenniscentrum Eikenprocessierups

Door de bijzonder koude april en koude start van mei bevinden de eikenprocessierupsen zich nu pas in het eerste en tweede larvestadium. Niet eerder werden zo laat in mei nog rupsen in het eerste larvestadium aangetroffen. De overlast begint naar verwachting pas in de eerste week van juni, weken later dan vorig jaar. Het is onduidelijk wat het effect van de kou op de plaagdruk zal zijn.

Overlastperiode ook laat
Deze bijzondere ontwikkeling heeft ook consequenties voor het moment van nestvorming. De langetermijnweersverwachting geeft aan dat het nog even koel blijft. Dat betekent dat de bladeren van de eiken traag blijven uitlopen en dat de ontwikkeling van de eikenprocessierupsen en andere rupsen achterblijft ten opzichte van de afgelopen jaren. Zover bekend zijn nog nooit zo laat in mei eikenprocessierupsen in het eerste larvestadium aangetroffen.

De gevolgen van de vertraagde ontwikkeling van de eikenprocessierupsen zijn op dit moment nog onzeker en niet direct te voorspellen. Verwacht wordt dat de periode van de meeste overlast naar juli verplaatst. Ook de hoogte van de piek van de plaagdruk is nog onduidelijk. Wellicht dat in deze periode bijvoorbeeld vogels relatief meer eikenprocessierupsen zullen opeten, bij gebrek aan andere rupsen, waardoor de plaagdruk wellicht beperkter blijft en daarmee dus ook de overlast voor de omgeving. Of dat echt zo is, moet worden afgewacht.

Lees hier het hele artikel  op https://www.naturetoday.com

Groepje jonge rupsen op tak

april 2021

Hoe zit het nu met die brandharen?

bron: Nature Today
Auteur: Kenniscentrum EIkenprocessierups

Processierupsen hebben een wapen om zich te verdedigen: heel veel brandharen. Het zijn niet de langere witte haren die als eerste opvallen. De brandharen zijn microscopisch klein en zitten in grote aantallen bij elkaar in zogenaamde spiegels op de rug. In dit bericht brengen we de brandharen zeer gedetailleerd in beeld en laten we zien hoe brandharen vrijkomen als rupsen zich bedreigd voelen.

In het door Nature today gepubliceerde artikel vindt u veel informatie over de brandharen en is het loslaten van brandharen zowel voor de dennenprocessierups (Thaumetopoea pityocampa) als de eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) mooi in beeld gebracht.
Ook vindt u een serie van gedetailleerde foto's van brandharen, gemaakt met de elektronenmicroscoop.
 
Lees het hele artikel  op https://www.naturetoday.com

Natuurlijke bestrijding

maart 2021

Nieuwe natuurlijke vijand ontdekt:
de sluipwesp

Bron: Boomzorg
Auteur: Meike Wessels
Foto: Sylvia Hellingman

Primeur: sluipwesplarven in eitjes van de kriebelrups ontdekt tijdens jaarlijkse controle
Tijdens de jaarlijkse controle van de conditie van de eikenprocessierupsen (EPR) in hun ei heeft Kenniscentrum Eikenprocessierups voor het eerst geparasiteerde eitjes aangetroffen. Niet een eikenprocessierups, maar een sluipwesp troffen de onderzoekers aan in de eitjes van de kriebelrups. Een unieke vondst. 'Dit is echt heel bijzonder. Geen enkele entomoloog in Nederland heeft eerder een geparasiteerd eipakketje in de natuur gevonden', aldus Silvia Hellingman van Hellingman Onderzoek en Advies.

Henry Kuppen van Kenniscentrum Processierups heeft naast de eitjes uit het proefstation, ook eipakketjes in een natuurgebied verzameld. Bij de controle hiervan ontdekte onderzoeker Sylvia Hellingman van Hellingman Onderzoek en Advies sluipwesplarven in twee eitjes in plaats van eikenprocessierupsen. Het is nog niet duidelijk om welk soort het gaat, behalve dat deze sluipwesp tot de bronswespen behoort: een superfamilie van de vliesvleugeligen. 'Het materiaal wordt binnenkort onderzocht door een specialist van Naturalis, dan weten we de exacte naam', vertelt Hellingman.

De deskundigen wisten al af van het bestaan van de sluipwesp, maar nooit eerder troffen ze geparasiteerde eitjes in Nederland of België aan. 
 
Lees het hele artikel op https://www.boomzorg.nl

Natuurlijke bestrijding

januari 2021

Is er nog leven na bespuitingen?

bron: Boomzorg
Auteur: Karlijn Santi Raats 

'Vroeg behandelen heeft nauwelijks neveneffecten; er is nog volop leven in de bomen'
Een succesvol en slim frame, zo zou je het persbericht kunnen noemen dat de Vlinderstichting voorjaar 2020 uitbracht met als titel 'Meer dan de helft van de gemeenten spuit tegen de eikenprocessierups'.
De onderliggende boodschap van het frame is dat spuiten per definitie slecht is voor de biodiversiteit en zorgt voor 'lege' eikenbomen.

Volgens Silvia Hellingman is dat niet het geval. Zij stoort zich aan de zogenaamde deskundigen die hier zonder echt onderzoek een mening over hebben, en toont met een eigen beperkt onderzoek aan dat de schade volgens haar alleszins meevalt.
De Vlinderstichting nam het standpunt in dat biologische middelen ( zoals de insectparasitaire nematode Steinernema feltiae en het bacteriepreparaat Bacillus thunringiensis ) slecht zijn voor de biodiversiteit, en ook ruim 100 onschadelijke nachtrupsen doden. Tweede Kamerlid Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren stelde daarop zelfs Kamervragen over de veiligheid van bespuiting met nematoden en bacteriepreparaten. Onderzoekster en entomologe Silvia Hellingman, die al tientallen jaren in het veld te vinden is en al haar wetenschappelijke onderzoeken zelf uitvoert, vindt dit ongefundeerd. 'Er is nu veel maatschappelijke onrust, mede door het op één hoop vegen van alle spuitmethoden. Daardoor wordt snel de conclusie getrokken dat de gemeenten fout bezig zijn en worden ze letterlijk beschuldigd van het uitmoorden van de natuur door het gebruik van gif.'  ........
 
Lees hier het hele artikel  op https://www.boomzorg.nl

Natuurlijke bestrijding

december 2020

Eikenprocessierups bestrijden met oplossingen uit de natuur

bron: Nature Today

Op 9 december 2020 is het 5-jarig LIFE-project 'Ecologisch beheer van de eikenprocessierups zonder het gebruik van biociden’ officieel gestart. In dit project wordt samengewerkt door Belgische en Nederlandse partners aan oplossingen om het aantal eikenprocessierupsen terug te dringen.

Natuurlijke oplossingen beter voor biodiversiteit
Mezen, kevers, sluipwespen en -vliegen spelen een centrale rol in het LIFE-project, Dit vijf jaar durende project heeft als doel te onderzoeken en vergelijken welke natuurlijke methoden het meeste effect hebben. Het terugdringen van de eikenprocessierups langs de provinciale wegen heeft volop de aandacht. Ook worden verschillende natuurlijke methodes getest en wordt de komende vijf jaar de ervaringen in het LIFE-project onder de aandacht gebracht. Daarnaast is het belangrijk om beheerders te betrekken. Zoveel mogelijk inzetten op natuurlijke methoden is beter voor de biodiversiteit en draagt bij aan een betere leefomgeving.

Onderzoeksresultaten
Als Pro6 Rupsbestrijding volgen we het onderzoek nauwlettend en zullen naast het hanteren van onze succesvolle bestrijdingsmethode ook naar de onderzoeksresultaten kijken om onze toekomstige dienstverlening daarop aan te passen. 

Meer info over het project vind u op https://eikenprocessierups.life.

Afbeelding belang samenwerking

november 2020

Stand van zaken processierups beheersing

bron: webinar Kenniscentrum Processierups 3-11-2020

Plaagdruk in 2020
" In 2020 zijn er 40% minder rupsen gesignaleerd. Ook is geconstateerd dat rupsen meer de bodem inkruipen en daar verpoppen tot vlinder. We moeten er rekening mee houden dat er toch nog een aanzienlijk aantal vlinders is ontstaan en ons niet rijk rekenen voor 2021": aldus bioloog Arnold van Vliet (universiteit van Wageningen).
Het start aantal zal in 2021 ongeveer net zo hoog zijn als in 2020.
De hoge temperatuur in augustus 2020 zorgde voor ideale vliegomstandigheden waardoor vlinders meer konden vliegen en verspreiding van eitjes mogelijk is.

Gezondheidsklachten
Een goede bron van informatie over gezondheidsklachten door de processierups is de website thuisarts.nl zie https://www.thuisarts.nl/eikenprocessierups/ik-heb-klachten-door-eikenprocessierups#in-het-kort

Methoden
Op de site van het Kennisplatform Processierups zijn op dit moment 22 informatiebladen (zie https://processierups.nu/informatiebladen/) beschikbaar over methoden die gehanteerd worden. Het RIVM doet onderzoek naar de methoden, maar niet alle methoden zijn succesvol. Plastic om eikenbomen helpt bijvoorbeeld niet. Rupsen lopen daar gewoon overheen.
Toepassen van meerdere methoden lijkt de beste weg te zijn. Welke methoden is afhankelijk van de situatie ter plaatse.

Voor partijen die te maken hebben met het beheer van eikenbomen zoals o.a. gemeenten en andere terreineigenaren is het zaak om samen te werken met marktpartijen. Jules Sondeijker van de Gemeente Sittard-Geleen heeft veel ervaring met de samenwerking tussen een tiental Limburgse gemeenten. Op basis van de 3 B’s zoals hij de methode noemt wordt samengewerkt bij de Bestrijding, Beheersing en Beheren. Bestrijding levert zicht op de Beheersing van de eikenprocessierups. Op basis van die inzichten kan een jaarlijks beheerplan de basis leggen voor een doelgericht beheer van het eikenbomenbestand in een gemeente of op een terrein. Als Pro6 Rupsbestrijding zijn wij van mening dat daarbij ook alle bomen in een gebied in kaart moeten zijn om effectief te kunnen beheren, dus ook met andere terrein- en boomeigenaren, zoals particulieren, is samenwerking essentieel. Het bestrijden kan daarbij lastig zijn omdat bomen vaak op moeilijke bereikbare plaatsen staan. Gemeenten kunnen daarom ook een (adviserende) rol opnemen in hun beheerplan om particuliere boomeigenaren door te verwijzen naar marktpartijen zoals Pro6 Rupsbestrijding. Wij zijn immers gespecialiseerd in het bestrijden op moeilijk bereikbare plaatsen.

Afbeelding rupsenval

juli 2020

Rupsenval tegen processierups blijkt ook in definitieve conclusie niet effectief

bron: Boomzorg.nl, Sjoerd Rispens. 23 juli 2020

Het Kenniscentrum Eikenprocessierups gaf vorige maand al aan dat uit onderzoek bleek dat een rupsenval niet werkt tegen de eikenprocessierups. Het onderzoek heeft, nu het is afgerond, geen andere inzichten opgeleverd.

Rupsenval
De rupsenval wordt in bomen onder de laagste takkrans geïnstalleerd om eikenprocessierupsen in een zak te lokken en daarmee overlast te voorkomen Het onderzoek toont aan dat natuurlijke vijanden wel in zakken terecht komen. Begin juni gaf het Kenniscentrum in een deelconclusie al aan dat de rupsenvallen niet werken. Daar is in het verdere onderzoek geen verandering meer in gekomen.

Conclusies
De belangrijkste conclusies van het onderzoek zijn als volgt: het te vroeg plaatsen van rupsenvallen heeft geleid tot ongewenste bijvangsten van allerlei andere insecten en geleedpotigen, waaronder natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups zoals roofkevers. De rupsenval heeft geen jonge eikenprocessierupsen gevangen voordat ze brandharen kregen. De rupsenval is hiermee niet geschikt als preventieve maatregel. De rupsenval vangt geen eikenprocessierupsen in welk stadium dan ook. 

Lees het hele artikel ...

Processierups in processie

juni 2020

Grondnesten

bron: Nature Today, juni 2020

Eikenprocessierups in 30% van de eiken en rupsen van vorig jaar kruipen uit grondnesten

Lees het hele artikel ...

Titelafbeelding introfilm

juni 2020

Introductievideo

bron: Universiteit van Nederland

Bekijk via deze link een interessante introductievideo over de eikenprocessierups door bioloog Arnold van Vliet van Wageningen Universiteit.

Bekijk de introductievideo ...

afbeleding Processierups uit grondnest

juni 2020

Linke soep voor honden

bron: Eindhovens dagblad, juni 2020

De processierupsen lijken dit jaar in minder bomen te zitten, maar kruipen in toenemende mate uit de grond omhoog. Dat is linke soep voor honden, omdat ze vaak laag in struikgewas en op boomstammen zitten en een lik met de tong voor honden fataal kan zijn.

Lees het hele artikel ...

Afbeelding rupsen op tak

maart 2020

Gemeenten zetten zich schrap tegen komst processierups

bron: RTLnieuws -EditieNL, maart 2020

Nu de lente dichterbij komt, zetten gemeenten zich schrap voor de komst van de processierups. Zo heeft de gemeente Breda vijfhonderd speciale vallen geplaatst. Hoeveel overlast kunnen we van het kriebelbeestje verwachten deze zomer? En heeft de zachte winter er nog invloed op?

Lees het hele artikel ...